Słownik analityka biznesowego

Agregacja danych to łączenie wielu wierszy w podsumowania za pomocą funkcji agregujących: COUNT (ile), SUM (suma), AVG (średnia), MIN/MAX (skrajne wartości).

Big Data to dane o takiej skali, różnorodności lub szybkości napływu, że tradycyjne narzędzia (relacyjna baza, Excel, pojedynczy serwer) przestają wystarczać.

Business intelligence (BI) to ogół procesów i narzędzi przekształcających surowe dane organizacji w informacje wspierające decyzje: hurtownie danych, procesy ETL, modele danych, raporty i dashboardy.

Dashboard (pulpit, kokpit menedżerski) to ekran zbierający najważniejsze wskaźniki w jednym widoku: zwykle interaktywny (filtry, drill-down do szczegółów) i odświeżany automatycznie z danych źródłowych.

Data governance (ład danych) to system zarządzania danymi jako zasobem organizacji: kto jest właścicielem których danych, jakie obowiązują definicje pojęć i wskaźników, jakie standardy jakości, kto i na jakich zasadach ma dostęp.

Data Lake to takie ogromne, cyfrowe jezioro, w którym gromadzisz wszystkie dane Twojej firmy w surowej, nieprzetworzonej formie. Używasz go, gdy chcesz analizować dane z różnych źródeł (np. media społecznościowe, dane sprzedażowe, logi systemowe) i nie wiesz jeszcze dokładnie, jakie informacje z nich wyciągnąć. Wyobraź sobie, że wrzucasz do tego jeziora wszystko jak leci, a dopiero później, gdy wiesz czego szukasz, wyławiasz i analizujesz potrzebne fragmenty.

Data mining (eksploracja danych) to odkrywanie nieoczywistych wzorców w dużych zbiorach danych metodami statystyki i uczenia maszynowego.

Data quality (jakość danych) to stopień, w jakim dane nadają się do zamierzonego użycia.

Data warehouse (hurtownia danych) to centralna baza analityczna, która integruje dane z wielu systemów źródłowych i jest zoptymalizowana pod raportowanie oraz analizę - w odróżnieniu od baz operacyjnych (OLTP), zoptymalizowanych pod szybkie

ETL to proces wyciągania danych z różnych źródeł, przekształcania ich do wspólnego formatu i ładowania do jednego miejsca, np. hurtowni danych. Używamy go, gdy chcemy analizować dane z różnych systemów (np. sprzedaż, marketing, finanse) razem, żeby mieć pełny obraz sytuacji w firmie. Na przykład, ETL może połączyć dane o sprzedaży z systemu CRM z danymi o kosztach z systemu księgowego, aby obliczyć rentowność każdego produktu.

Heatmapa (heat map) to wizualizacja danych kolorem: im wyższa wartość, tym intensywniejsza barwa.

Indeks bazodanowy to taka "skrócona lista" w bazie danych, która pomaga szybko znaleźć konkretne informacje. Używamy jej, gdy chcemy przyspieszyć wyszukiwanie danych, tak jak spis treści w książce pomaga odnaleźć interesujący nas rozdział bez czytania całej książki. Na przykład, jeśli często szukamy klientów po nazwisku, to indeks na kolumnie "Nazwisko" pozwoli bazie danych błyskawicznie ich odnaleźć.

JOIN (złączenie) to operacja SQL łącząca wiersze z dwóch lub więcej tabel na podstawie warunku - najczęściej równości kluczy.

Master Data Management (MDM, zarządzanie danymi podstawowymi) to praktyka utrzymywania jednego, spójnego źródła prawdy dla danych podstawowych organizacji - klientów, produktów, pracowników, lokalizacji.

Normalizacja (ang. database normalization) to porządkowanie struktury relacyjnej bazy danych tak, by każda informacja była przechowywana dokładnie raz - przez doprowadzanie tabel do kolejnych postaci normalnych (1NF, 2NF, 3NF; dalsze są głó

Normalizacja bazy danych to proces organizowania danych w bazie tak, aby zminimalizować redundancję (powtarzanie się danych) i poprawić integralność danych. Używamy jej, aby uniknąć problemów z aktualizacją, usuwaniem i wstawianiem danych, co prowadzi do bardziej spójnej i efektywnej bazy. Na przykład, zamiast przechowywać adres klienta w każdym zamówieniu, tworzymy osobną tabelę z adresami i łączymy ją z tabelą zamówień za pomocą identyfikatora klienta.

OLAP (ang. Online Analytical Processing) to podejście do przetwarzania danych zoptymalizowane pod analizę: wielowymiarowe struktury (kostki), agregacje i szybkie odpowiedzi na pytania typu "ile, w podziale na...".

Raport ad hoc (łac. ad hoc - "do tego", doraźnie) to jednorazowy raport przygotowywany w odpowiedzi na bieżące pytanie biznesowe, poza stałym cyklem raportowym.

Widok (view) to wirtualna tabela w bazie danych: zapisane pod nazwą zapytanie SQL, którego można używać jak zwykłej tabeli - SELECT-ować, filtrować, łączyć - choć fizycznie nie przechowuje danych.

Yield (uzysk) to wskaźnik skuteczności procesu: stosunek poprawnych, ukończonych rezultatów do wszystkich wejść, wyrażony procentowo.